Şeyh Mah. Cumhuriyet Cad. No:3 Kat:3 Menteşe/Muğla
MUAMMER ÇAMCIAvukat · Arabulucu
  1. Anasayfa
  2. Blog
  3. Arabuluculuk

Dava Şartı Arabuluculuk 2026: Hangi Uyuşmazlıklarda Önce Arabulucuya Gitmek Zorunlu?

İş, ticaret, tüketici, kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk. Süreler, ücret ve anlaşma belgesinin gücü.

Av. Muammer Çamcı 6 dk okuma

Avukatlığın yanı sıra arabulucu olarak da görev yaptığım için bana en sık sorulan sorulardan biri şu: “Bu konuda dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunda mıyım?” Türkiye'de zorunlu (dava şartı) arabuluculuğun kapsamı 2018'den bu yana adım adım genişledi. Bu yazıda 2026 itibarıyla hangi uyuşmazlıklarda arabuluculuğun zorunlu olduğunu ve sürecin nasıl işlediğini özetliyorum.

Arabuluculuk nedir?

Arabuluculuk, tarafların tarafsız ve bağımsız bir arabulucu eşliğinde bir araya gelerek uyuşmazlıklarını kendi iradeleriyle çözmeye çalıştıkları bir yöntemdir. Arabulucu hüküm vermez, taraflara çözüm dayatmaz; görüşmeleri yönetir ve iletişimi kolaylaştırır. Görüşmelerde söylenenler gizlidir ve sonradan açılacak bir davada delil olarak kullanılamaz.

Zorunlu arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıklar

  • İş uyuşmazlıkları (2018'den beri): İşçi veya işveren alacağı ve tazminat talepleri ile işe iade davaları. İş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri kapsam dışıdır.
  • Ticari uyuşmazlıklar (2019'dan beri): Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri; 2023'ten itibaren itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da kapsama alındı.
  • Tüketici uyuşmazlıkları (2020'den beri): Tüketici hakem heyetlerinin görev alanı dışında kalan uyuşmazlıklar.
  • Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar (1 Eylül 2023'ten beri): Tahliye, kira tespiti, kira alacağı gibi talepler. İlamsız icra yoluyla tahliye istisnadır.
  • Taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi (1 Eylül 2023'ten beri).
  • Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan doğan uyuşmazlıklar (1 Eylül 2023'ten beri): Aidat, ortak gider, ortak alanların kullanımı gibi.
  • Komşuluk hukukundan doğan uyuşmazlıklar (1 Eylül 2023'ten beri).

Muğla'da kira, kat mülkiyeti ve hisseli tapu uyuşmazlıklarının yoğunluğu düşünüldüğünde, 2023 genişlemesi bölgemizde özellikle önem kazandı. Kira konusunu tahliye davası yazımda, ortaklığın giderilmesini ise hisseli tapu yazımda ayrıntılı olarak anlattım.

Süreç nasıl işler?

  1. Başvuru: Adliyedeki arabuluculuk bürosuna (veya arabuluculuk bürosu bulunmayan yerlerde görevlendirilen birime) yapılır. Arabulucu, listeden atanır.
  2. Toplantılar: Arabulucu tarafları davet eder; toplantılar yüz yüze veya uygun hâllerde elektronik ortamda yapılabilir.
  3. Süre: Arabulucu, görevlendirmeden itibaren kural olarak üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir. Ticari uyuşmazlıklarda süre altı hafta olup en fazla iki hafta uzatılabilir.
  4. Son tutanak: Anlaşma, anlaşamama veya katılmama durumu son tutanakla belgelenir. Anlaşılamazsa bu tutanakla dava açılır.

Başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen sürede zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.

Toplantıya katılmamanın sonucu

Geçerli bir mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücreti hükmedilmez. Bu nedenle davetiyeyi ciddiye almak gerekir.

Ücreti kim öder?

Taraflar anlaşırsa arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak karşılanır ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir. Anlaşma sağlanamazsa ilk toplantıya ilişkin iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir ve sonradan açılacak davada yargılama giderine eklenir.

Anlaşma belgesinin gücü

Taraflar ve avukatları ile arabulucu tarafından birlikte imzalanan anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Anlaşılan konularda taraflar daha sonra dava açamaz. Bu nedenle anlaşma metninin ödeme tarihleri, tutarlar, tahliye tarihi gibi unsurları açık ve uygulanabilir biçimde içermesi son derece önemlidir.

Sonuç

Arabuluculuk, doğru hazırlanıldığında hem zaman hem maliyet açısından mahkemeye göre büyük avantaj sağlar. Sürece hukuki durumunuzu, beklentilerinizi ve kabul edebileceğiniz sınırları belirleyerek gitmeniz, anlaşma ihtimalini önemli ölçüde artırır.

SSS

Sıkça sorulan sorular

Arabulucuya gitmeden dava açarsam ne olur?

Zorunlu arabuluculuk kapsamındaki bir uyuşmazlıkta doğrudan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.

Zorunlu arabuluculuk ne kadar sürer?

Kural olarak üç hafta içinde sonuçlanır ve bir hafta uzatılabilir. Ticari uyuşmazlıklarda bu süre altı hafta olup iki hafta uzatılabilir.

Arabuluculuk toplantısına gitmezsem ne olur?

Mazeretsiz olarak ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.

Arabuluculukta varılan anlaşma bağlayıcı mı?

Evet. Taraflar, avukatları ve arabulucunun imzaladığı anlaşma belgesi ilam niteliğindedir ve doğrudan icraya konabilir.

Av. Muammer Çamcı
Yazar

Av. Muammer Çamcı

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. 2016'dan bu yana Menteşe/Muğla'daki bürosunda avukat ve arabulucu olarak çalışmaktadır.

Arabuluculuk

Bu yazı 12 Kasım 2026 tarihindeki mevzuat ve kamuoyuna yansıyan bilgiler esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Okumaya devam edin

İlgili yazılar

İletişim

Hukuki sürecinizi birlikte planlayalım.